VIA STELLAE 2012

Seis edicións de grande éxito, cun entusiasta recoñecemento da prensa especializada e o respaldo do público, preceden esta sétima edición do Festival Via Stellae, cuxo centro de actividades é Santiago de Compostela. Recoñecido estes anos como unha referencia a nivel nacional e mesmo europeo, unha das cualidades máis sobranceiras do Via Stellae é a categoría dos intérpretes que enchen o seu atraínte cartel de vinte concertos. A riqueza e variedade da programación do festival ten na música antiga e barroca un dos seus argumentos máis sólidos, pero o Via Stellae non esquece outras épocas e xéneros musicais, prestando unha atención moi especial á música contemporánea e a creación actual, especialmente aos autores da nosa terra. Moitos dos programas que ofrece o Via Stellae, con frecuencia celebrados en espazos inusuais, son concertos únicos en España ou preparados en exclusiva para este festival, que continúa e afonda nunha liña de programación na que se misturan os máis diversos xéneros musicais, artistas de moi distinto perfil e variada procedencia e diferentes disciplinas artística.

A liña de programación vencellada ao barroco, a música antiga e a interpretación historicista ponse de manifesto dende o mesmo concerto inaugural no que teremos a oportunidade de escoitar a La Magnificà Comunità (agrupación que comanda o gran violinista italiano Enrico Casazza) unha coidada escolma de La Cetra, unha colección de concertos que Vivaldi dedicou ao emperador Carlos VI e que constitúen unha das mellores mostras da súa madurez artística. Outras citas imprescindibles do Via Stellae 2012 co gran repertorio barroco son a interpretación integral da monumental serie de seis sonatas para violoncello de Bach ou a antoloxía de obras para clave que resume tres séculos de historia deste instrumento, ambas a cargo de dous solistas de reputación e sona internacional como son o cellista Jean-Guihen Queyras e o clavecinista Pierre Hantaï. Unha figura tan singular como excepcional na historia da música é a veneciana Barbara Strozzi, a quen dous composteláns, a soprano Mercedes Hernández e o tiorbista Fernando Reyes, dedicarán o seu programa monográfico, mentres que a nova agrupación La Bellemont dedicará o seu concerto á viola da gamba e un dos grandes mestres deste instrumento, o francés Marin Marais.

Mención especial á parte merece a habitual cita do festival coa ópera barroca, que este ano acollerá a presentación en versión de concerto por primeira vez en Galicia de Rodelinda, regina de’Longobardi, ópera de Haendel que chega da man de Vespres d’Arnadí, unha agrupación orquestral que en apenas sete anos se destacou como un dos proxectos máis sólidos no panorama musical estatal baixo a dirección de Dani Espasa. Teremos ademáis dous recitais líricos, protagonizados por dous recoñecidos especialistas: o contratenor catalán Jordi Domènech (cun concerto a cabalo entre Italia e Inglaterra) e o tenor sevillano Juan Sancho (quen acompañado á arpa por Manuel Vilas cantará un programa que baixo o título Canto latino inclúe algunha das máis fermosas monodias italianas e españolas do século XVII).

Música antiga e world-music conviven no proxeto creativo de Ross Daly, respectado músico irlandés que reside hai 35 anos na illa de Creta e que en Santiago presentará o seu Labyrinth na compaña do cuarteto formado por Kelly Thoma, a frautista Miriam Encinas e polo virtuoso zanfonista valencián Efren López. A fusión e a búsqueda de novas formas de expresión artística e musical é unha das teimas do Via Stellae, e mostra disto son as dúas achegas de diálogo do flamenco e a música barroca que buscan as raíces comúns da música culta e popular: considerados unha referencia entre as agrupacións da nova xeneración da música antiga española, o sevillano Fahmi Alqhai e a súa Accademia del Piacere compartirán escenario no Teatro Principal co cantaor flamenco Arcángel nun programa titulado Las idas y las vueltas, mentres que a guitarra barroca de Rafael Bonavita soará na Zona C de Bonaval. Outro proxecto que afonda nas raíces populares da música culta é o programa que transita entre Brasil e Galicia, entre as cancións de Villa-Lobos e Chané ou Montes, coa cantante galega Uxía á cabeza dun conxunto de músicos galegos, portugueses e brasileiros.

Outra singular artista é a exitosa violinista e cantante checa Iva Bittová, que tras explorar os máis variados xéneros musicais (jazz, rock, clásica…) leva vintecinco anos dedicada ao que ela mesma define como a seu “folclore persoal”: obras propias de Bittová comparten programa coas súas particulares lecturas de Mozart, Purcell, Rodgers e mesmo os Beatles neste seu primeiro concerto en Galicia froito da colaboración co Centro Checo de Madrid que tamén facilita o debut galego do que probablemente é o músico de jazz checo de maior proxección internacional, Dan Bárta, que visita Santiago acompañado polo Robert Balzar Trío. Esta achega do festival a outros xéneros musicais e ao tempo á creación musical galega actual, en concreto neste caso ao jazz, enriquécese coa presenza no suxerente espazo da compostelá Praza de Abastos de dous conxuntos comandados por dous músicos galegos de jazz de contrastada valía, o pianista Alberto Vilas e o contrabaixista Xacobe Martínez Antelo.

Non falta a habitual e imprescidible presenza das orquestras galegas no cartel do Via Stellae. A Real Filharmonía de Galicia será a encargada de clausurar o festival dirixida por Maximino Zumalave cun programa centrado na figura de Felix Mendelssohn (Soño dunha noite de verán incluido) e Víctor Pablo Pérez dirixirá a Orquestra Nova da Sinfónica de Galicia cun variado e vistoso programa de “clásicos populares” (Brahms, Bizet, Tchaikovski, Dvorak e Beethoven).

Por último, e non por iso menos importante, o festival non esquece prestar unha atención moi especial á música contemporánea e a creación actual, especialmente aos autores da nosa terra. Protagonistas dos concertos do Via Stellae 20/21 (ciclo dedicado á música contemporánea, os clásicos do século XX, as vangardas…) son o Ensemble s21, que interpretará obras de Compositores na Academia de España en Roma onde hai escasas semanas o compostelán Fernando Buide estreou a súa Elektra (que se poderá escoitar neste concerto), e, co programa A gaita contemporánea, un paso máis que inclúe a estrea dunha obra de Jesús González, o dúo de gaita e piano formado por Paulo p. e Berta Fresco.

Cos oídos e os ollos ben abertos, ao longo destas dúas semanas do Festival Via Stellae non faltarán as oportunidades para vivir enriquecedoras experiencias musicais, culturais e artísticas, entre tanta e tan boa música.